Cyberbezpieczeństwo

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Liskowie, realizując zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa informacji i systemów informatycznych, udostępnia podstawowe informacje dotyczące zagrożeń w cyberprzestrzeni oraz sposobów ochrony przed nimi.

Celem publikowanych informacji jest zwiększenie świadomości użytkowników na temat zagrożeń związanych z korzystaniem z Internetu, poczty elektronicznej i urządzeń elektronicznych.

1. Czym jest cyberbezpieczeństwo?

Cyberbezpieczeństwo to odporność systemów informacyjnych na działania naruszające poufność, integralność, dostępność i autentyczność przetwarzanych danych lub związanych z nimi usług oferowanych przez te systemy.

Definicja pochodzi z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa.

2. Najczęściej występujące zagrożenia w cyberprzestrzeni

Malware (złośliwe oprogramowanie)
Oprogramowanie, którego celem jest wyrządzenie szkód w systemie komputerowym, kradzież danych, szpiegowanie użytkownika lub przejęcie kontroli nad urządzeniem.

Phishing (wyłudzanie danych)
Metoda oszustwa polegająca na podszywaniu się pod zaufane osoby, instytucje lub firmy. Celem jest nakłonienie użytkownika do ujawnienia haseł, danych osobowych, danych bankowych lub kliknięcia w niebezpieczny link.

Ransomware (oprogramowanie wymuszające okup)
Rodzaj złośliwego oprogramowania, które szyfruje pliki lub blokuje dostęp do systemu, a następnie żąda okupu za przywrócenie dostępu do danych.

Man-in-the-Middle (atak typu człowiek pośrodku)
Atak polegający na przechwytywaniu komunikacji pomiędzy dwiema stronami. Może umożliwiać podsłuchiwanie lub modyfikowanie przesyłanych informacji.

Cross-Site Scripting (XSS)
Rodzaj ataku na aplikacje internetowe polegający na umieszczeniu na stronie złośliwego kodu, który może zostać wykonany w przeglądarce użytkownika i doprowadzić np. do kradzieży danych sesji.

Socjotechnika
Metoda manipulowania użytkownikiem w celu nakłonienia go do ujawnienia poufnych informacji, wykonania przelewu, otwarcia załącznika lub podjęcia innego niebezpiecznego działania.

3. Jak chronić się przed zagrożeniami?

Aby zwiększyć bezpieczeństwo podczas korzystania z Internetu i urządzeń elektronicznych, należy przestrzegać podstawowych zasad:

Regularnie aktualizować system operacyjny, przeglądarki internetowe i inne używane programy.
Korzystać z legalnego oprogramowania pochodzącego ze sprawdzonych źródeł.
Stosować aktualne oprogramowanie antywirusowe i zaporę sieciową.
Używać silnych, unikalnych haseł do poszczególnych kont.
Włączać uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA), wszędzie tam, gdzie jest dostępne.
Nie otwierać podejrzanych załączników i nie klikać w linki pochodzące z nieznanych wiadomości e-mail i SMS.
Sprawdzać adres nadawcy wiadomości oraz adres strony internetowej przed podaniem danych.
Nie udostępniać haseł, kodów autoryzacyjnych ani danych logowania innym osobom.
Wykonywać regularne kopie zapasowe ważnych danych.
Korzystać z szyfrowania dysków i urządzeń przenośnych, jeżeli jest to możliwe.
Nie korzystać z publicznych, niezabezpieczonych sieci Wi-Fi podczas logowania do ważnych usług i przekazywania poufnych danych.
Blokować komputer i telefon podczas każdej przerwy w korzystaniu z urządzenia.
Nie pozostawiać dokumentów zawierających dane osobowe w miejscach dostępnych dla osób nieuprawnionych.

4. Co zrobić w przypadku podejrzenia cyberataku?

W przypadku podejrzenia oszustwa internetowego, przejęcia konta, zainfekowania urządzenia lub ujawnienia danych należy:

Niezwłocznie zmienić hasła do zagrożonych kont, korzystając z bezpiecznego urządzenia.
W przypadku podejrzenia zainfekowania komputera odłączyć go od sieci i skontaktować się z osobą odpowiedzialną za obsługę informatyczną.
Nie usuwać wiadomości ani innych dowodów mogących pomóc w wyjaśnieniu zdarzenia.
W przypadku podejrzenia naruszenia ochrony danych osobowych niezwłocznie poinformować Administratora lub Inspektora Ochrony Danych.
Podejrzane wiadomości i incydenty cyberbezpieczeństwa można zgłaszać do zespołu CERT Polska.

5. Gdzie szukać informacji o cyberbezpieczeństwie?

Poniżej znajdują się oficjalne i sprawdzone źródła wiedzy dotyczące bezpieczeństwa w Internecie:

CERT Polska – https://www.cert.pl/
Informacje o aktualnych zagrożeniach, ostrzeżeniach i sposobach zgłaszania incydentów.
Cyberbezpieczny Rząd – https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/cyberbezpieczenstwo
Materiały edukacyjne i informacje dotyczące bezpieczeństwa cyfrowego.
OUCH! – https://www.cert.pl/ouch/
Bezpłatne materiały edukacyjne dotyczące cyberbezpieczeństwa, przygotowane w przystępnej formie.
Zgłoś incydent – CERT Polska – https://incydent.cert.pl/
Formularz umożliwiający zgłoszenie podejrzanych wiadomości, stron internetowych i innych incydentów.

Pamiętaj! Bezpieczeństwo w Internecie zależy również od codziennych nawyków. Zachowanie ostrożności, stosowanie silnych haseł i regularne aktualizowanie oprogramowania pozwala ograniczyć ryzyko utraty danych i stania się ofiarą cyberprzestępców.